ســارا ممبینی- الفــبا: ماهِ مهــر همیشه سرشــار از خــاطره است. خــاطره هایی که در پاییزِ زرد و نمنــاک و سرد، به خواندن و نوشتن و دانستن پیوند خورده است. ماه مهــر یادآور ورق های تا نخورده کتــاب های مدرسه است. کتاب هایی که با اشتیاق در دست می گرفتیم و با وسواسی تمام نشدنی صفحاتشان را لمس می کردیم و مراقب بودیم مبادا از رَدِ انگشتانمان سطور تمیـز و براقشـان سیاه و کِـدر شود.

 

دانش آموز که بودم همانند سایــر هم سالانم، مــهر برایـم هم رنگ و هم نقشِ کتابهای مدرسه بود و پاییز آرام آرام از لا به لای صفحاتشان می گذشت و جایش را به زمستـان و بـهار و تابستان می داد و باز هم سالی دیگر می آمد با مهــری دیگر. بزرگتر که شدم خاطره های مدرسه در کتاب های دانش آموزانم جان گرفت، نفس کشید، سر بُلنــد کرد و تکرار شد. این خاطرات دوباره در بند بندِ انگشتان کوچکی تکرار شد که از منتهی الیه صفحاتی پُر از کلمه و عدد و تصویر،  با همان وسواس های شیرین و آبی و شیطنت وار و شفاف، کتاب های درسی را تا پایان ورق می زدند.

 

در طول سال تحصیلی گاهی پیش می آمد که کتابی گم شود، یا دانش آموزی فراموش کند که آن را در درون کیف مدرسه اش جای دهد، اما دانش آموزِ بی کتاب محال بود!  فرقی نمی کرد که دانش آموز اول دبستان باشی یا دانش آموز پایه دوازدهم دبیرستان، بدون کتاب قرآن و ریاضی و مطالعات و علوم و زبان انگلیسی و ادبیات مگر می توانستی که درس بخوانی و سال تحصیلی را به پایان ببری؟ بی تردید روزی که فاطمه برای عدم پرداخت پول ثبت نام کتابهای درسی به دفتر آموزشگاه فراخوانده شد این را می دانست برای همین به مدیر مدرسه اش گفت: « می خواهم ترک تحصیل کنم!»

 

جلوگیری از تــرک تحصیل دانش آموز اهوازی

صبیحه بیت سیاح ، مدیر دبیرستان حضرت نرجس (س) اهواز در گفت و گو با الفـبا درباره فاطمه گفت: فاطمه از دانش آموزان خوب و با استعداد این دبیرستان است و در پایه یازدهم درس می خواند. با توجه به اینکه ما باید سفارش کتاب های درسی دانش آموزان را برای سال تحصیلی آینده به صورت گروهی در سامانه ثبت می کردیم از او خواستم به دفتر مراجعه کند و علت عدم پرداخت هزینه کتاب ها را توضیح دهد که او در جواب گفت:« برادرم به بیماری سرطان مبتلا است و پدرم که یک بازنشسته است به دلیل مخارج بالای این بیماری توانایی تامین هزینه کتاب درسی من را ندارد. از این رو نمی توانم برای سال جدید کتاب تهیه کنم و مجبور به ترک تحصیل هستم.»

 

بیت سیاح با بیان اینکه مشکل فاطمه را بدون اینکه ذکری از نام او برده شود در شورای دبیران آموزشگاه مطرح کرد ، افزود: همکارانم با شنیدن این مشکل همگی داوطلب کمک به فاطمه و خرید کتاب برای او شدند و از من برای واریز کمک های خود شماره کارت خواستند و نتیجه ی دست کمک، یاری و خیرخواهی همکارانم این شد که علاوه بر ثبت نام فاطمه در سامانه ثبت سفارش کتاب های درسی، برای سایر دانش آموزان کم برخوردار مدرسه نیز همین کار انجام شد و سِیلی از کمک های همکارانم به این حساب واریز شد.

 

وی با بیان اینکه دبیرستان حضرت نرجس (س) در بخش جنوبی اهواز واقع شده و ساکنان این منطقه از اقشار ضعیف و کم درآمد جامعه هستند، گفت: هزینه یک دوره کتاب درسی دبیرستان با توجه به رشته تحصیلی از 46 هزار تومان تا 52 هزار تومان متغیر است اما دانش آموزان این مناطق حتی این مبلغ را نیز در اختیار ندارند و فاطمه به همین خاطر نزدیک بود که از تحصیل محروم شود اما ما متوجه شدیم و جلوی محرومیت از تحصیل این دانش آموز که زندگی این دختر نوجوان را تا همیشه تحت تاثیر قرار می داد، گرفته شد.

 

مدیر دبیرستان حضرت  نرجس (س) تلاش همکارانش را در راستای کمک به دانش آموزان کم برخوردار منطقه مثال زدنی عنوان کرد و گفت: علی رغم شرایط سخت اقتصادی اما هنوز همدلی از بین نرفته است. فرهنگیان خوزستانی گرچه خود از نظر مالی تحت فشار هستند اما از همان اندوخته کمی هم که در اختیار دارند، ایثار می کنند و می بخشند. همکاران من قراری هم بین خودشان گذاشتند که برای مهرماه سال آینده علاوه بر اینکه دانش آموزان نیازمند را تحت پوشش لوازم التحریر و وسایل مورد نیاز مدرسه قرار دهند، هزینه سرویس برخی از آنان را نیز تامین کنند.

 

مدیــری که باید نگران کودکان کــار مدرسه اش هم باشد!

حسن طرفی نیز مدیری است که مدرسه اش در یکی از محروم ترین مناطق اهواز واقع شده است. او مدیر مدرسه ابتدایی پسرانه نور 2 در ملاشیه اهواز است و روزانه با 400 دانش آموز سر و کار دارد. طرفی مدت زیادی است که این منطقه را می شناسند و برای محرومیت زدایی از دانش آموزان مدرسه اش چاره ای جز این ندید که با جلب حمایت خیــرین از طریق فعال ساختن «انجمن اولیا و مربیان مدرسه» به دانش آموزان بی بضــاعت مدرسه کمک کند.

 

طرفی که نمی خواست اعمال خیرخواهانه اش رسانه ای شود گفت که این کار برای رضای خدا صورت گرفته است اما با “اصــرار ما و ارائه ی این تحلیل که انتشار کار خیــر سبب نهادینه شدن آن و انتشار امیــد و انگیــزه  در جامعه می شود”، چاره ای جز گفت و گو  با الفــبا ندیــد!..  او به الفــبا گفت: افرادی هستند که قبلا در این منطقه محروم زندگی می کردند و حالا دلشان برای بچه هایی که اینجا در محرومیت زندگی می کنند، می سوزد. از این رو ما به سراغ آنها رفتیم، تا ضمن تقویت رابطه آنها با مدرسه، سبب توسعه فعالیت های خیرخواهانه این افراد برای گسترش عدالت آموزشی در این منطقه شویم.

 

مدیر مدرسه نور 2 از فعالیت هایی نظیر تحت پوشش قرار دادن دانش آموزان از نظر نوشت افزار، پوشاک و کتاب های درسی گفت: از طریق همکارانم که به صورت مستقیم با دانش آموزان در کلاس های درس ارتباط دارند از وضعیت دانش آموزان مطلع می شویم و بدون اینکه دانش آموزان دیگر متوجه شوند به آنها کمک می کنیم. در حال حاضر حدود 200 دانش آموز بی بضاعت این مدرسه تحت پوشش لوازم التحریر و پوشاک قرار دارند. همچنین برای سال تحصیلی جدید فرآیند ثبت نام 55 دانش آموز این مدرسه در سامانه ثبت نام کتاب های درسی نیز انجام شده است.

 

طرفی با بیان اینکه یکی از مشکلات عمده دانش آموزان این منطقه حتی از دوره ابتدایی کار در خارج از تایم مدرسه است، گفت: در این مدرسه 45 کودک کار وجود دارد که صبح ها دانش آموز مدرسه هستند و بعدازظهرها در جمع آوری ضایعات آهن کار می کنند و این برای من بسیار نگران کننده است. این دانش آموزان را به بهزیستی معرفی کرده ایم و امیدواریم که مشکل آنها حل شود.

 

او در عین حال بازماندگی از تحصیل دانش آموزان مدرسه اش را نیز از طریق اهالی محل و مسجد پیگیری می کند،  مدیر مدرسه نور 2 در این باره گفت: ما همواره پیگیر دانش آموزانی که در آغاز سال تحصیلی برای ثبت نام به مدرسه مراجعه نمی کنند، هستیم و تا به حال با کمک خیرین و اهالی محل و مسجد حدود 6 نفر از آنان را برای ادامه تحصیل به مدرسه بازگرداندیم تا این دانش آموزان از نعمت تحصیل محروم نشوند.

 

برای کمک به دانش آموزان محروم در مناطق روستایی اضافه کاری می گیرم

سید جلال فاضلی، مدیر مدرسه استاد شهریار اهواز است. او سومین مدیری است که شماره اش را با گوشی تلفن همراهم می گیرم. بعد از 24 ساعت موفق با تماس با او شده ام. خط تلفنش بر خلاف دو مدیر دیگر آنتن نمی دهد و بعد از چندین تماس ناموفق، این بار خود فاضلی با من تماس می گیرد. او مدیر دیگری است که برای دانش آموزان بی بضاعت مدرسه اش کتاب درسی خریده است. گرچه فاضلی مدیریت مدرسه ای در شهر اهواز را بر عهده دارد، اما در مناطق روستایی و حاشیه ای اضافه کاری می گیرد تا  به دانش آموزان محروم این مناطق کمک کند. از او می پرسم که چند فرزند دارد؟ با حاکم شدن سکوت در این تماس تلفنی که به سختی برقرار شده است، تصور می کنم که ارتباط مجددا قطع شده، اما او از آن سوی خــط می گوید: « خدا به من فرزندی نداده اما تمامی دانش آموزان مدارسم را فرزندان خودم می دانم»

 

سید جلال فاضلی با بیان اینکه همه ساله در هنگام ثبت سفارش کتاب های درسی تعدادی کتابِ اضافه ثبت نام می کند و در کمدش نگه می دارد تا اگر دانش آموزی کتاب نداشت برای استفاده در اختیارش قرار دهد، به الفبـا گفت: در مناطق محروم و حاشیه نشین اصلا دانش آموزان برای ثبت سفارش کتاب درسی مراجعه نمی کنند و زمانی که در آن مناطق مدیر بودم 80 درصد ثبت نام ها را خودم انجام می دادم.

 

او مشکلاتی نظیر بدسرپرستی، طلاق، اعتیاد، بیکاری و بی بضاعتی را از مشکلات عمده خانواده دانش آموزان مناطق محروم می داند و می گوید: این مشکلات عدیده اصلا به این گونه خانواده اجازه فکر کردن درباره تحصیل فرزندانشان را نمی دهد و باید شرایط این دانش آموزان را درک کنیم.

 

فاضلی به امر مهارت آموزی در دانش آموزانش نیز توجه ویژه ای دارد، او در این باره گفت: دانش آموزان در مدرسه علاوه بر تحصیل باید مهارت های زندگی را نیز بیاموزند و من سعی کردم آنچه در توان دارم به آنان یاد دهم. به عنوان مثال برای 50 نفر از  دانش آموزان مدرسه ام در بانک ملی حساب جوانه ها افتتاح کردم و برایشان کارت بانکی گرفتم تا از همین الان که دانش آموز هستند، فرآیند حساب و کتاب و درست خرج کردن را به صورت عملی آموزش ببینند و یاد بگیرند.

 

او در این گفت و گوی تلفنی این را هم گفت که همانند دیگر همکاران فرهنــگی اش به کشورش عشق می ورزد و از زندگی در کنار محرومین و کمک به آنها لذت می برد و برای کمک به دانش آموزان کم برخوردار اولویتش با آنهایی است که یتیم و بی سرپرست هستند.

 

 

سرپرست آموزش و پرورش ناحیه 1 اهواز: مدارس برخوردار معیــن مدارس کم برخوردار می شوند

 برای بخش پایانی این گزارش به سراغ سرپرست آموزش و پرورش ناحیه  یک اهواز رفتیم. صادق نیسی گمراوی، در پایان یک روز پرمشغله کاری و در وقت استراحت شبانه اش، در حالی که پاسی از شب از گذشته بود پذیرای گفت و گوی تلفنی با الفــبا شد.

 

او با اشاره به انعکاس اخبار منتشر یافته از فعالیت های خیرخواهانه مدیران مدارس ناحیه یک اهواز در تامین هزینه کتابهای درسی برای دانش آموزان کم برخوردار این ناحیه، به گوشی تلفن همراهش اشاره کرد و  گفت: از زمان انتشار این اخبار پیامک ها و تماس های زیادی را از همکاران فرهنگی دریافت کردم مبنی بر اینکه حاضرند در این عمل خیرخواهانه مشارکت کنند و هزینه ثبت نام دانش آموزان نیازمند را در سامانه کتاب های درسی برعهده بگیرند.

 

نیسی گمراوی افزود: ناحیه یک اهواز دارای تعداد زیادی دانش آموز است و مدارس تحت پوشش این ناحیه نیز عمدتا در مناطق کم برخوردار واقع شده اند، از این رو در ابتدا کار ما برای ثبت نام دانش آموزان در سامانه ثبت سفارش کتابهای درسی بسیار سخت بود ولی از زمانی که عمل خیرخواهانه همکارانمان منتشر شد، مدیران و فرهنگیان زیادی برای انجام این کار اعلام آمادگی کردند و در حال حاضر در ملاشیه به عنوان یکی از محرومترین مناطق اهواز بیش از 80 درصد دانش آموزان در سامانه کتاب های درسی ثبت نام شده اند.

 

وی با بیان اینکه در سال تحصیلی آینده طرح مدارس معین در ناحیه یک اهواز  اجرا می شود، گفت: بنا داریم در این طرح که از اول سال تحصیلی آینده در مدارس اجرایی می شود، مدارس کم  برخوردار را تحت پوشش مدارس برخوردار قرار دهیم تا دیگر شاهد مشکلات اینچینی برای دانش آموزان نباشیم. در عین حال تلاش برای جلب مشارکت خیرین از برنامه هایی است که همواره در مجموعه آموزش و پرورش ناحیه یک اهواز دنبال شده است.

 

آموزش و پرورش خوزستان دارای 40 منطقه آموزشی و بیش از 1 میلیون و 100 هزار دانش آموز است. بدون شک در این استان پهناور که از سردشت و الوار گرمسیری به عنوان شهرهای شمالی تا آبـادان و هندیجان به عنوان جنوبی ترین شهرها امتداد دارد، فـاطمه های بی شماری زندگی می کنند که ممکن است در گیر و دار فــراز و نشـیب یک زندگی سخت بـرای همیشه از تحصیل بازبمانند. تا زمان باقی است آنان را از یــاد نبریــم…